De westelijke Sahara: hoe zat het ook alweer?

Voorgaand op  de activiteit van 10 mei, alvast een korte introductie over het onderwerp: De Westelijke Sahara.

De Westelijke Sahara is een droog woestijngebied zonder noemenswaardige industriële sector.Wel worden er veel fosfaten gewonnen in de Westelijke Sahara. Doordat de Westelijke Sahara door Marokko is geannexeerd moet dit alles afgedragen worden aan Marokko en de export en import verloopt ook allemaal via Marokko. Het volk uit de Westelijke Sahara, de Sahrawi' s streeft naar soevereiniteit, maar de Marokkaanse regering werkt dit tegen.

Waar we bij de kern van het conflict zijn aangekomen. Behoort het toe aan het Marokkaanse koninkrijk, heeft de Westelijke Sahara recht op zelfbestuur, of zouden andere landen zoals Mauritanië of Algerije, een dominante rol moeten spelen in de besturing van de Westelijke Sahara?

Het conflict over de Westelijke Sahara kent een lange geschiedenis, maar krijgt pas echt vorm na en tijdens het dekoloniseren van Noord-Afrika in de jaren 70. Na het vertrek van Spanje uit Marokko, wordt besloten dat de Westelijke Sahara zelfbeschikking krijgt. Niet Marokko, noch Mauritanië. Alle ingrediënten zijn dan aanwezig voor een conflict.

Marokko besluit het heft in eigen handen te nemen en trekt de Westelijke Sahara binnen, waarna de meesten zich vestigen in de nieuwe zuidelijke provincie. Een jaar later wordt er in het geheim een akkoord gesloten, waar besloten wordt dat het gebied wordt verdeeld over Marokko en Maurentinie.

Er is echter nog een derde partij: het Frente Polisario. Opgericht in 1973 uit het nationalistische idee van een eigen staat, voerde het al eerder een guerrillaoorlog tegen de Spaanse soldaten. Er volgt een strijd tussen Marokkaanse troepen en het locale Polisario dat met steun uit Algerije door kleine aanvallen schade toebrengt aan de Marokkaanse autoriteit. In 1979 trekt Mauritanië zich geheel terug uit de Sahara en geeft het land terug aan de bevolking.

Onderhandeling op onderhandeling volgen en in 1979 wordt er een staakt-het-vuren overeenkomst gesloten waarbij wordt afgesproken dat het volk zich zelf mag uitspreken, voor of tegen onafhankelijkheid. Dit referendum zou bindende gevolgen hebben. De Marokkaanse regering weet dit referendum nog telkens tegen te houden. Mede doordat er onduidelijkheid is over de kwestie wie zich mag uitspreken in dit referendum. Veel Saharawi's zijn namelijk gevlucht naar vluchtelingenkampen in Algerije en er zijn Marokkanen in de Westelijke Sahara gaan wonen.

Er is wel veel bemoeienis met het conflict over de Westelijke Sahara. De VN heeft in 1990 een vredesmacht in het werk gesteld die het referendum moet begeleiden, wat zich te weinig inzet en zich laat tegenhouden door het Marokkaanse standpunt.(een aantal hoge VN-functionarissen zouden pro-Marokkaanse neigingen hebben) De Verenigde Staten hebben zich ook bemoeit met deze kwestie en geprobeerd de dialoog tussen de beide partijen op te zetten en aan te moedigen om zo tot een oplossing te komen.Dit conflict zorgt ook voor spanningen tussen Marokko en Algerije en Mauritanië, terwijl deze relatie al niet goed te noemen is.

Het conflict heeft veel kanten en ligt ingewikkeld. Daarbij komt ook nog eens de vele bemoeienis van buitenaf met deze zaak. De bedoeling hiervan is om tot een oplossing te komen, maar hier is tot op heden nog geen sprake van. Zo af en toe is er wat te lezen over in de Nederlandse kranten maar er is nog steeds geen referendum geweest over de toekomst van de Westelijke Sahara. Zowel de Marokkaanse regering als Polisario blijven bij hun eigen standpunt.

Binnenkort meer informatie over de aansluitende activiteit van 10 mei!